Ogień towarzyszy kulturze człowieka od tysiącleci I
Spośród czterech podstawowych żywiołów, ogień zawsze wydawał się nam najmniej rzeczywisty, pośredni pomiędzy materią i duchem. Dla kultur prymitywnych stał się symbolem dążenia do tego co nadprzyrodzone, przenosił ofiary do Nieba na długo przed spisaniem tego rodzaju obrzędów. Dzięki swojej energii, sile do oczyszczania, mocy niszczenia i błyskawicznego rozprzestrzeniania się, w prawie wszystkich kulturach przedchrześcijańskich został utożsamiony z samym bóstwem.
Wiele kultur widziało w nim upostaciowienie słońca na ziemi, jego część – podobnie dawał światło, ciepło, rozpraszał wrogie ciemności. Uważano że chroni zarówno przed dzikimi zwierzętami, w świecie który nie został jeszcze ujarzmiony przez człowieka, jak i złymi duchami, demonami, którymi wyobraźnia zapełniała otaczającą rzeczywistość. Podtrzymywano go świątyniach, gdzie w czasach starożytnej Grecji symbolizował już wtedy prastary, pierwotny płomień i zdolność tworzenia. Z tych samych powodów podtrzymywano go w domach, łączył żyjących z całymi pokoleniami przodków, cementował rodzinę i wspólnotę.
Kult ognia miał fundamentalne znaczenie dla wszystkich systemów religijnych stworzonych przez plemiona Indoeuropejskie. Agni, wedyjski bóg ognia, jest pokrewny z łacińskim ignis, rosyjskim agoń i litewskim ugnis, znaczącymi ogień i wywodzącymi się ze wspólnego, indoeuropejskiego pnia. W sanskrycie Agni oznacza ogień, błyskawicę i słońce, był jednym z najważniejszych bóstw w panteonie. Podobnie jak rzymska Westa i irański Athar bóstwa te mają mniej cech typowo ludzkich od swoich pobratymców, uosabiających ziemię czy wodę, u wszystkich ludów kult ognia zdaje się poprzedzać przejście do wyższego stopnia, czyli kultu ducha.
Przepiękne teksty Wed, przepełnione są pełnymi poezji hymnami na cześć ognia: O Agni, śpiewają kapłani w hymnie, święty oczyszczający ogniu, który drzemiesz w drzewie i wznosisz się w jaśniejącym płomieniu, ty jesteś wszechobecną iską bożą i wspaniałą duszą słońca. (…) O Agni, kiedy na świat przychodzisz, jesteś Waruną, kiedy się zapalasz, jesteś Mitrą. Dziecię siły, wszystkie bóstwa są w tobie. Ty jesteś Indrą dla śmiertelnika, który ci służy, jesteś Arjamanem, któremu należy się ofiara, unosisz tajemnicze dary libacji. Jesteś Rudrą, a podczas twych jasnych narodzin bogowie wiatru wznoszą swe wołania (Rigweda).