Mazdaizm i zoroastryzm, walka ognia ze złem II

Mazdaizm i zoroastryzm, walka ognia ze złem II

Od tej pory człowiek miał wolny wybór w tej walce, mógł stanąć po stronie dobra lub zła i ciemności. Po śmierci każdy dzielił się na elementy, na przykład wzrok roztapiał się w świetle, oddech w wietrze, dusza łączyła z dajną (nieśmiertelnym sumieniem).

W 313 r. na terenie Imperium Rzymskiego, cesarz Konstantyn Wielki ogłosił edykt, na mocy którego chrześcijaństwo stało się religią państwową. Doceniając rolę jednej religii w państwie, dynastia Sasanidzka postanowiła ujednolicić także Persję. Szapur II ogłosił zoroastryzm religią państwową, rywalizacja z Rzymem o Armenię spowodowała, że Persowie prześladowali mieszkających na terenie tego państwa chrześcijan.

Utworzono scentralizowany Kościół zoroastryjski, pod rządami dastura Tansara ustalono jedyną obowiązującą treść Awesty, zawierającej proroctwa Zoroastra. Zerwano z herezjami i pogaństwem, jedynymi materialnymi symbolami świętymi pozostawały ognie. Dastur Kirder pomnożył liczbę świątyń ognia i kapłanów, rozbudował strukturę Kościoła, był fanatycznym zwolennikiem czystości religii.

Jedną z największych herezji w zoroastryzmie był mazdakaizm, stworzony przez Mazdaka –e Bamdada zmarłego w 528 r. Nawoływał do skrajnej ascezy i wegetarianizmu, przez łagodność i miłość bliźniego wierni powinni przyczyniać się do zwycięstwa Światła nad Ciemnością.

W VII wieku Persja została podbita przez Arabów, którzy włączyli ją do Kalifatu Umajjadów. Przeprowadzono dokładną islamizację kraju, religia ta stała się dominująca w Iranie w X wieku, prześladując wyznawców zoroastryzmu. Nie mogli uczęszczać do szkół, zajmować stanowisk państwowych, wyganiano ich z miast głębiej na prowincję. Uciekali z Iranu na wyspę Ormuz a następnie do Indii. Tam skupili się w okolicach Bombaju i w samym mieście, w Iranie Allach zwyciężył Ahura Mazdę.

Również w Indiach byli zagrożeni, kiedy w XIII w. zaczął się tam umacniać islam, trzysta lat później portugalscy kolonizatorzy starali się zmusić wyznawców świętego ognia do przyjęcia chrześcijaństwa. W XVIII i XIX w. Parsowie, jak nazwano wyznawców zaratusztrianizmu w Indiach, zdobyli duże majątki a tym samym wpływy społeczne i polityczne, dzięki czemu mogli bronić i rozpowszechniać swoją religię. Obecnie duże skupiska istnieją w Bombaju i Iranie. Współcześni Parsowie wierzą w jedynego boga – Ahura Mazdę, Sąd Ostateczny i zmartwychwstanie w swoich ciałach. Oddają cześć ogniu, wodzie i ziemi.

 

Arjowie i Agni, bóg ognia

Arjowie i Agni, bóg ognia

Indoeuropejczycy wyruszyli ze swojej kolebki na północ od Morza Czarnego pomiędzy 2300 a 1900 p.n.e. Wtargnęli do Grecji i Azji Mniejszej, paląc po drodze miasta, w tym także Troję, i wsie w Anatolii. Podbili Grecję z wyspami, krwawy pochód zatrzymali dopiero Irańczycy, którzy zdołali się obronić.

Na początku drugiego tysiąclecia przed naszą erą zaczęli przenikać na teren Indii północno-zachodnich, z czasem zajęli dorzecze górnego Indusu i rozpoczęli wędrówkę na Nizinę Gangesu.

Swoim osadnictwem Indoeuropejczycy objęli Indie, Półwysep Italski i Bałkański, rejony pomiędzy Karpatami i Dunajem oraz Europę środkową, zachodnią i północną od Wisły i Morza Bałtyckiego po Atlantyk.

Plemiona, które zamieszkały nad Indusem, nazwały siebie arya czyli szlachetny. Uważali że jasny kolor skóry czyni ich lepszymi od dasów, tubylczych mieszkańców tych terenów. Doszło jednak do połączenia obu kultur, agresywnej i militarnie silniejszej kultury Aryjskich nomadów, oraz miejscowej – bardziej zaawansowanej technologicznie i gospodarczo. Najeźdźcy byli jednak przekonani o słuszności swoich podbojów, co stało się inspiracją do stworzenia Wed, zbioru hymnów komponowanych i układanych przez prawie tysiąc lat hegemonii. Teksty stworzono w sanskrycie, jednym z najwcześniejszych języków indoeuropejskich.

Główni bogowie aryjscy byli związani z kultem słońca i ognia, powozili potężnymi rydwanami, ogniem rozświetlali wrogie ciemności a słońce świeciło za ich plecami.

Bóg ognia, Agni jest synem ojca niebios, Sawistri, zrodzonym na ziemi z dziewicy Maji, którą opiekował się jej ziemski mąż, cieśla Twasti. Wyrabiał on swastyki, używane do krzesania ognia. Wydrążenia w których łączą się ramiona krzyża posiadają mątewkę, która potarta tłuszczem i poruszana dla wytworzenia ognia, nosiła nazwę Maja – siła twórcza, matka.

Samą iskrę – syna – wznieca Wajus czyli wiatr, tak jak wznieca płomień ogniska. W ten sposób wersy Wed tłumaczyły narodziny Agni. Kapłani używali słomy do wzniecenia ognia, podsycali płomień masłem a gdy wybuchnął płomień, podlewali go somą, napojem bogów. W płomieniu wznoszącym się ku niebu, Agni znów staje się bogiem, iskrą bożą i duszą słońca.

Agni jest bogiem najbliższym ludziom, przywódcą, dobroczyńcą, opiekunem, odpędza złe moce, nieszczęścia i choroby. Przyjmuje ofiarę w imieniu bogów wedyjskich, zaprasza ich i sprowadza na ucztę ofiarną. Równocześnie jest najmądrzejszym i najdoskonalszym kapłanem – hotarem.