Mazdaizm, walka ognia ze złem
Pierwsi mieszkańcy obecnego Iranu, między innymi Medowi i Persowie, dotarli na jego teren około cztery tysiące lat temu. Po wielu stuleciach rozwoju cywilizacji po władzę królewską, nad rozwiniętym już społeczeństwem, w VII wieku p.n.e. sięgnął ród Achemenidów. Największym władcą tej dynastii był Cyrus II Wielki (559-529 p.n.e.) twórca wielkiego imperium Persów.
W tym okresie rozwija się religia ahuryjska, zwana także mazdaizmem. W tym czasie Persowie czcili wodę i ogień, ta pierwszą wyobrażali sobie pod postacią powabnych boginek zwanych apami, natomiast bóg ognia Atar był tylko jeden. Wierzono w ład natury i walczące z nim siły Zła, czyli Drug.
Z biegiem czasu kluczową rolę w całym systemie religijnym zaczęła odgrywać walka potężnych bogów, uosabiającego siły dobra Ahura Mazdy, którego symbolizował ogień z siłą zła, Arymanem i jego zastępami nikczemnych dewów. W walce brali udział także ludzie, ma się zakończyć zwycięstwem sił dobra w Dniu Sądu.
Głównym prorokiem i prawodawcą religii perskiej był Zaratusztra (Zoroaster). Postać na wpół legendarna, żyjąca podobno w latach 628-551 p.n.e. Twierdził on, że otrzymał objawienie od Ahura Mazdy, dotyczące między innymi końca i początku świata. Według nich Ahura Mazda wydzielił z siebie dobre emanacje, które stały się samodzielnymi bytami, w tym najważniejszą Spenta Mainju. Następnie stworzył świat i czas, co rozgniewało złego Angra Mainju, który rozpętał Czas Zmieszania i od tego momentu na świecie jest tyle samo dobra jak i zła. Dzieje zakończy Odnowienie i czas wiecznego Rozdzielenia, podczas którego zwycięży Ahura Mazda. W ostatniej bitwie siłami Dobra będzie dowodził Saoszjant czyli Zbawiciel ludzkości.
W okresie panowania Achemenidów kult świętego ognia i Ahura Mazdy stał się religią państwową, bóstwo było uznawane za opiekuna i twórcę potęgi Persji. Z czasem do miejscowego panteonu zaczęto włączać bóstwa ludów podbitych przez Persów, pojawił się Atasz Bahram czyli ogień zwycięski, Atasz Aduran – ogień z ognisk i inni.
Kastę kapłańską stanowili magowie, odgrywający także rolę polityczną, bunt maga Gaumaty i jego zwolenników udało się stłumić dopiero po dwóch latach walki. Kres okresowi klasycznemu w Persji przyniósł podbój Aleksandra Wielkiego w 331 r. Zoroastryzm, chociaż poddany wpływom hellenistycznym, nie zatracił swojego oblicza. Rozwijał się w czasie panowania Sasanidów w III-VII w. n.e., do głównego wątku włączono wówczas zmartwychwstanie zmarłych i Sąd Ostateczny.