Bogini Westa – Hestia
Jedną z najważniejszych postaci rzymskiej mitologii była bogini Westa, tożsama z grecką Hestią. Według wierzeń opiekowała się ogniskiem domowym i państwowym.
W czasach starożytnych ognisko mieściło się w najważniejszym miejscu domu – megaronie, pomiędzy czterema słupami ponad którymi znajdował się otwór dla dymu. Przybysz, gość a nawet zbieg, jeżeli nie był pewny dobrego przyjęcia chwytał się brzegu ogniska, w ten sposób oddając się pod opiekę bogów. Nie wolno było go zabić czy skrzywdzić, jakby znajdował się w świątyni.
Hestia była najstarszą córką Kronosa i Rei, siostrą władcy nieba Zeusa i Hery. Ślubowała dziewictwo i nie założyła własnej rodziny ale stała się opiekunką wszystkich rodzin na Ziemi. Przyjmowała pannę młoda i wprowadzała ją do nowego domostwa. Kiedy młoda mężatka wkraczała do gospodarstwa męża, przed nią szła jej matka niosąc pochodnię zapaloną przy ognisku w rodzinnym domu, którą rozniecała nowe ognisko dla córki i zięcia.
W modlitwach imię Hestii wymieniano na pierwszym miejscu, wyjeżdżając z domu proszono ją o szczęśliwą podróż, kiedy podróżni bezpiecznie wracali do domu, witali boginię modlitwą dziękczynną.
Piątego dnia po narodzeniu dziecka obnoszono je wokół ogniska aby oddać pod opiekę Hestii i nadawano mu imię.
Dla starożytnych każda większa organizacja społeczna jak gmina, miasto czy państwo, było niczym innym jak większą rodziną i jako takie posiadałą własny święty ogień. Często był to ogień wieczny, podsycany ciągle aby nigdy nie zgasł. Płonął w najważniejszym budynku, najczęściej ratuszu miejskim, gdzie kapłanami Hestii zostawali najwyżsi urzędnicy. Kiedy osadnicy ruszali, aby zająć nowy obszar ziemi na odległych wybrzeżach, dostawali na drogę żagiew zapaloną przy domowym ognisku.
Tradycja rzymska przypisywała wprowadzenie kultu Westy jednemu z pierwszych, jeszcze etruskich królów, Numie Pompiliuszowi, jednak jest on o wiele starszy i sięga czasów przedhistorycznych.
Świątynia Westy znajduje się do dzisiaj na Forum Romanum w Rzymie, w czasach Imperium płonął tam wieczny ogień, którym opiekowały się kapłanki – westalki. Było ich 6, pochodzących z najważniejszych patrycjuszowskich rodów. Do ich zadań należała opieka nad świętym ogniem oraz rytualnego oczyszczania miasta. Dopuszczenie do wygaśnięcia ognia oznaczało fatalną wróżbę dla całego państwa, odpowiedzialną za to kapłankę karano chłostą.
Palenisko ognia Westy było czyszczone zawsze 1 marca, czyli na początku roku według kalendarza rzymskiego.